Chủ động nhận diện, phòng ngừa lừa đảo trên không gian mạng

Lừa đảo, chiếm đoạt tài sản đang xuất hiện với nhiều phương thức, thủ đoạn mới, tinh vi, trong đó không gian mạng, công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội ngày càng bị lợi dụng để tiếp cận, tạo lòng tin và thực hiện hành vi lừa đảo.

Những hình thức như giả danh cơ quan nhà nước, cơ quan chức năng, cán bộ ngân hàng; sử dụng công nghệ cao, AI để giả mạo hình ảnh, giọng nói; lừa đảo tài chính, đầu tư; mạo danh vay tiền; tuyển dụng lao động; dụ dỗ tham gia tín dụng đen và các hình thức huy động vốn, đầu tư bất hợp pháp đang có những diễn biến phức tạp, tác động trực tiếp đến đời sống, tư tưởng và an toàn tài chính của cán bộ, đảng viên, người lao động.

Trước thực tế đó, thực hiện Công văn số 328-CV/BTGĐU ngày 10/9/2026 của Ban Tuyên giáo Đảng ủy Than Quảng Ninh, Đảng ủy Công ty Tuyển than Cửa Ông ban hành Công văn số 751-CV/ĐU ngày 11/9/2026 về tăng cường tuyên truyền công tác phòng ngừa các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.

Tinh thần xuyên suốt được xác định là chuyển mạnh từ cảnh báo đơn thuần sang chủ động phòng ngừa, nâng cao khả năng nhận diện và xử lý tình huống của mỗi cán bộ, đảng viên, đoàn viên và người lao động.

Một trong những giải pháp trọng tâm được Đảng ủy Công ty đặt ra là đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, qua đó nâng cao cảnh giác trước các phương thức, thủ đoạn lừa đảo mới.

Đáng chú ý, công tác tuyên truyền không chỉ dừng ở việc cung cấp thông tin về các vụ việc, mà hướng trực tiếp vào những kỹ năng có tính thực hành. Cán bộ, đảng viên và người lao động được tuyên truyền, hướng dẫn nâng cao ý thức bảo vệ thông tin, dữ liệu cá nhân; tuyệt đối thận trọng với mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng; không truy cập các đường link lạ, không cài đặt hoặc sử dụng những ứng dụng không rõ nguồn gốc.

Đặc biệt, trước khi chuyển tiền, vay tiền hoặc thực hiện giao dịch tài chính trên không gian mạng, mỗi người cần nâng cao ý thức kiểm chứng thông tin. Đây chính là “khâu phòng thủ” trực tiếp và hiệu quả, bởi chỉ một phút thiếu thận trọng cũng có thể tạo điều kiện để các đối tượng xấu lợi dụng.

Để thông tin cảnh báo đến đúng đối tượng, đúng thời điểm, Đảng ủy Công ty yêu cầu đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, lựa chọn phương thức ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện, phù hợp đặc thù từng đơn vị và lồng ghép trong sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt các tổ chức đoàn thể, hội nghị giao ban, nhất là các cuộc họp liên quan đến sản xuất.

Cùng với đó, các thông tin cảnh báo về phương thức, thủ đoạn lừa đảo mới và kỹ năng phòng tránh cần được tăng cường chia sẻ, lan tỏa trên hệ thống truyền thanh nội bộ, trang thông tin nội bộ Công ty, trang Facebook “Lửa Hồng”, các nền tảng số của đơn vị, tổ chức và các nhóm Zalo chi bộ, tổ chức, tổ đội sản xuất.

Trong cuộc đấu tranh phòng ngừa lừa đảo, tổ chức đoàn thể được xác định là lực lượng quan trọng để đưa thông tin cảnh báo đến đông đảo đoàn viên, hội viên và người lao động.

Các tổ chức đoàn thể Công ty được yêu cầu tăng cường tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên, người lao động chủ động tìm hiểu, cập nhật kiến thức, kỹ năng nhận diện, phòng tránh các hành vi lừa đảo; đồng thời phát huy vai trò của cán bộ đoàn thể trong tuyên truyền, cảnh báo và hỗ trợ người lao động khi phát hiện những dấu hiệu bất thường.

Đối với Đoàn Thanh niên Công ty, công văn nhấn mạnh vai trò xung kích của đoàn viên, thanh niên. Đơn vị được định hướng nghiên cứu thành lập hoặc lồng ghép hoạt động của các tổ, nhóm đoàn viên thanh niên xung kích “Cảnh báo số”, phù hợp với điều kiện thực tế của Công ty.

Lực lượng này có nhiệm vụ thường xuyên tìm hiểu, chia sẻ các bản tin cảnh báo chính thống từ lực lượng Công an về những phương thức, thủ đoạn lừa đảo mới đến đoàn viên, lao động trẻ; qua đó nâng cao khả năng tự phòng ngừa và lan tỏa kỹ năng phòng tránh trong toàn Công ty.

Cách tiếp cận này cho thấy yêu cầu phòng, chống lừa đảo không chỉ là nhiệm vụ của một bộ phận chuyên môn mà cần trở thành ý thức thường xuyên trong mỗi tập thể, mỗi đơn vị và mỗi người lao động.

Bên cạnh tuyên truyền, Đảng ủy Công ty yêu cầu cấp ủy các chi bộ chủ động nắm bắt tình hình tư tưởng, đời sống, vay nợ, tài chính của người lao động tại đơn vị; kịp thời phát hiện, ngăn chặn nguy cơ bị lừa đảo hoặc sa vào “tín dụng đen”.

Đây là yêu cầu có ý nghĩa thiết thực, bởi công tác phòng ngừa chỉ đạt hiệu quả khi những nguy cơ được nhận diện từ sớm. Việc nắm bắt tình hình phải gắn với trách nhiệm của cấp ủy, chuyên môn và các tổ chức đoàn thể, trên tinh thần chủ động hỗ trợ người lao động khi phát sinh dấu hiệu bất thường.

Trong bối cảnh phương thức lừa đảo ngày càng biến đổi nhanh cùng sự phát triển của công nghệ số, xây dựng ý thức cảnh giác và kỹ năng tự bảo vệ trở thành yêu cầu thiết thực đối với mỗi cán bộ, đảng viên và người lao động. Với việc triển khai đồng bộ từ tuyên truyền, giáo dục, cảnh báo, phát huy vai trò đoàn thể đến nắm bắt tình hình và phối hợp với lực lượng chức năng, Công ty Tuyển than Cửa Ông đang từng bước hình thành thế chủ động phòng ngừa từ cơ sở.

Mỗi người lao động biết kiểm chứng thông tin trước khi giao dịch, biết bảo vệ dữ liệu cá nhân và kịp thời cảnh báo cho đồng nghiệp chính là thêm một “điểm chặn” trước các thủ đoạn lừa đảo. Khi ý thức phòng ngừa trở thành thói quen và trách nhiệm chung, đó sẽ là nền tảng quan trọng góp phần giữ vững an ninh, trật tự, bảo vệ tài sản và cuộc sống bình yên của người lao động trong toàn Công ty.

(CTV: Phan Thủy - TTVH)