Để dân chủ ở cơ sở thực chất, trở thành động lực phát triển trong ngành Than

Trong mọi hoạt động của doanh nghiệp, người lao động vừa là chủ thể trực tiếp tham gia sản xuất, vừa là lực lượng tạo nên sức mạnh nội sinh cho quá trình phát triển. Vì vậy, thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở không chỉ là yêu cầu về tổ chức và quản trị, mà còn là giải pháp quan trọng để củng cố niềm tin, tạo đồng thuận, phát huy trí tuệ tập thể và xây dựng doanh nghiệp phát triển bền vững. Nhận thức rõ điều đó, Đảng ủy Than Quảng Ninh đã xây dựng Kế hoạch thực hiện Chỉ thị số 09-CT/TW, ngày 20/7/2026 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc thực hiện dân chủ ở cơ sở trong giai đoạn mới.

Điểm nổi bật trong kế hoạch là yêu cầu đưa dân chủ ở cơ sở đi vào thực chất, gắn với đặc điểm, điều kiện cụ thể của từng cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp. Theo đó, cấp ủy, cơ quan chuyên môn, cán bộ, đảng viên và người lao động phải nhận thức đầy đủ hơn về vai trò, trách nhiệm của mình; đặc biệt nhấn mạnh vai trò của người đứng đầu trong tổ chức thực hiện và bảo đảm quyền làm chủ của người lao động. Việc thực hiện phải thường xuyên, nghiêm túc, kịp thời, đồng thời gắn với các chủ trương, văn bản chỉ đạo của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam và Đảng ủy Than Quảng Ninh.

Từ yêu cầu đó, mục tiêu chung được xác định là tăng cường sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của cấp ủy, cơ quan điều hành, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu; phát huy quyền làm chủ của người lao động theo hướng thực chất, công khai, minh bạch nhưng đồng thời giữ vững kỷ cương, đúng pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý. Dân chủ được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với xây dựng tổ chức Đảng, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, tăng cường đoàn kết nội bộ, tạo đồng thuận và củng cố niềm tin của người lao động đối với Đảng, Nhà nước, thành phố Quảng Ninh và TKV.

Đáng chú ý, kế hoạch đặt ra nhiều chỉ tiêu cụ thể nhằm biến yêu cầu dân chủ thành những kết quả có thể kiểm chứng. 100% cấp ủy trực thuộc phải tổ chức quán triệt, phổ biến Chỉ thị số 09-CT/TW và Chương trình số 19-CTr/TU; 100% người đứng đầu cấp ủy, cơ quan điều hành tổ chức đối thoại trực tiếp với người lao động theo quy định; 100% ý kiến, kiến nghị thuộc thẩm quyền được tiếp nhận, xử lý và trả lời. Cùng với đó là yêu cầu các đơn vị đưa kết quả thực hiện dân chủ ở cơ sở vào tiêu chí đánh giá, xếp loại hằng năm; triển khai ít nhất một nền tảng số để người lao động góp ý, phản ánh, kiến nghị và giám sát hoạt động.

Những con số trên cho thấy tinh thần xuyên suốt của kế hoạch là chuyển từ “thực hiện dân chủ” theo nghĩa thủ tục sang thực hành dân chủ thực chất. Quan điểm “Dân là gốc”, dân chủ vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển được đặt ở vị trí trung tâm. Người lao động được xác định là chủ thể; các chủ trương, chính sách phải xuất phát từ nhu cầu, lợi ích, nguyện vọng hợp pháp, chính đáng của người lao động, trong khi thành quả phát triển phải hướng tới nâng cao đời sống và hạnh phúc của họ.

Để hiện thực hóa mục tiêu ấy, Đảng ủy Than Quảng Ninh yêu cầu tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo; hoàn thiện quy chế thực hiện dân chủ ở cơ sở; cụ thể hóa những nội dung phải công khai, những nội dung người lao động được bàn; đồng thời xác định việc thực hiện dân chủ là một tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tổ chức Đảng, cơ quan, đơn vị và cán bộ, đảng viên. Trách nhiệm của người đứng đầu cũng được đặt ra rõ ràng nếu để xảy ra vi phạm dân chủ hoặc lợi dụng dân chủ gây mất đoàn kết, ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, phương thức thực hiện dân chủ cũng được yêu cầu đổi mới. Từ việc cung cấp thông tin chính thống, đầy đủ, kịp thời đến tăng cường tương tác, đối thoại trực tiếp và trực tuyến; từ tiếp nhận kiến nghị đến theo dõi, phản hồi và giải quyết trên nền tảng số, tất cả đều hướng tới một môi trường thông tin minh bạch, hai chiều. Đảng ủy Than Quảng Ninh yêu cầu từng bước số hóa các văn bản liên quan đến quyền lợi người lao động, tăng khả năng tiếp cận thông tin, đồng thời gắn chuyển đổi số với mở rộng và nâng cao chất lượng quyền làm chủ.

Cùng với mở rộng dân chủ là yêu cầu giữ vững kỷ luật, kỷ cương và thượng tôn pháp luật. Kế hoạch nhấn mạnh việc chủ động nắm bắt dư luận, giải quyết kịp thời khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, nhất là những vấn đề bức xúc, nổi cộm; không để hình thành “điểm nóng”, không để khiếu nại, tố cáo vượt cấp, kéo dài. Công tác kiểm tra, giám sát cũng được tăng cường, đưa nội dung thực hiện dân chủ ở cơ sở vào chương trình kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất, đồng thời làm rõ trách nhiệm và xử lý kịp thời những hạn chế, yếu kém.

Từ những yêu cầu đó, thực hiện dân chủ ở cơ sở trong các đơn vị thuộc Đảng ủy Than Quảng Ninh không chỉ dừng lại ở việc bảo đảm quyền được biết, được tham gia, được góp ý của người lao động, mà đang hướng tới xây dựng một phương thức quản trị gần người lao động hơn, minh bạch hơn và có trách nhiệm hơn. Khi tiếng nói từ cơ sở được lắng nghe, phản hồi được thực hiện đúng thẩm quyền, những sáng kiến được khuyến khích và quyền giám sát được phát huy, dân chủ sẽ trở thành nguồn lực góp phần nâng cao chất lượng quản trị và hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Với việc phân công rõ trách nhiệm cho các cấp ủy, Đoàn Thanh niên Than Quảng Ninh và Ban Tuyên giáo Đảng ủy trong hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra, giám sát, đôn đốc thực hiện, kế hoạch đã tạo khung hành động đồng bộ để đưa Chỉ thị số 09-CT/TW vào thực tiễn. Đây cũng là cơ sở để mỗi đơn vị tiếp tục tìm tòi mô hình mới, cách làm sáng tạo, nhân rộng những điển hình thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở. Qua đó, dân chủ không chỉ được bảo đảm bằng quy định, mà từng bước được chuyển hóa thành văn hóa ứng xử, văn hóa quản trị và sức mạnh đoàn kết, góp phần xây dựng ngành Than phát triển ổn định, bền vững trong giai đoạn mới.

(CTV: Phan Thủy – TTVH)