Phát huy truyền thống "Bất khuất", anh hùng của công nhân Vùng Mỏ

Đơn vị anh hùng đầu tiên của Vùng Mỏ

Từ đầu thế kỷ 20, Cửa Ông đã trở thành nơi chế biến, sàng tuyển, và cảng than đầu tiên ở Đông Dương - một trong những trung tâm hình thành giai cấp công nhân, tổ chức Đảng, tổ chức Công Đoàn Việt Nam đầu tiên.

Nhà sàng Cửa Ông do tư bản Pháp xây dựng từ năm 1894, đến năm 1924 mới hoàn thiện và đi vào hoạt động. Chính nơi đây, đêm mùng 6, rạng ngày mùng 7 tháng 11 năm 1929, người đảng viên cộng sản trẻ tuổi của vùng Mỏ - Đồng chí Ngô Huy Tăng, đã anh dũng treo lá cờ đỏ búa liềm trên cầu Póoc tích số 1 để kỷ niệm Cách mạng Tháng Mười Nga, mở đầu cho thời kỳ đấu tranh bất khuất ở Vùng Than, mà đỉnh cao là cuộc Tổng bãi công vang dội của 3 vạn thợ mỏ ngày 12/11/1936.

Trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 và suốt những năm kháng chiến chống Pháp, công nhân bến Cửa Ông đã hăng hái tham gia giành chính quyền và tích cực đóng góp công sức, cùng quân dân Quảng Ninh giải phóng hoàn toàn vùng Mỏ.

Ngày 24/4/1955, những tên lính Pháp cuối cùng rút khỏi cảng Cửa Ông, để lại Nhà sàng và Bến cảng bị phá hủy tàn tạ, tê liệt. Nhưng người thợ điện -Anh hùng Lao động Lê Văn Hiển với nỗ lực phi thường, đã cùng tập thể công nhân Cửa Ông như các đồng chí: Huỳnh Văn Nguôn, Vũ Hữu Luyện, Trương Hữu My, Trần Sinh Xướng…, phục hồi toàn bộ hệ thống điện và đưa nhà sàng, bến cảng trở lại sản xuất trong vòng chưa đầy một tháng, được Bác Hồ khen ngợi.

Ảnh: Người thợ điện - Anh hùng Lao động Lê Văn Hiển cùng tập thể công nhân phục hồi toàn bộ hệ thống điện và đưa nhà sàng, bến cảng trở lại sản xuất

Ngày 20 tháng 8 năm 1960, ghi dấu trong lòng CBCN Xí nghiệp Bến Cửa Ông, Xí nghiệp được thành lập với sự đầu tư nâng cấp toàn bộ dây chuyền sản xuất, đưa sản lượng than sạch vượt mốc một triệu, rồi 2,5 triệu tấn, góp phần để cả vùng than đạt 3,2 triệu tấn vào năm 1964. Làm theo lời Bác dạy "Người người thi đua, ngành ngành thi đua", với các chiến dịch sản xuất than: "Điện Biên phủ", "Đắc Tô", "Vì miền Nam ruột thịt"... Xí nghiệp đã hoàn thành kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1960 - 1964) và được Bác Hồ gửi thư khen đồng thời được ghi tên trên “Cờ thưởng luân lưu thi đua khá nhất” của Người vào năm 1966, 1968.

Hân hoan trước tin Trung ương Đoàn tặng cờ Nguyễn Văn Trỗi cho đơn vị Tự vệ nhà Sàng Cửa Ông

Hân hoan trước tin Trung ương Đoàn tặng cờ Nguyễn Văn Trỗi cho đơn vị Tự vệ nhà Sàng Cửa Ông

Ngày 5 tháng 8 năm 1964, đế quốc Mỹ ném bom miền Bắc. Xí nghiệp và vùng Mỏ trở thành trọng điểm đánh phá hủy diệt của giặc. Thực hiện lời kêu gọi: "Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược" của Hồ Chủ Tịch, CBCN Xí nghiệp đã anh dũng bám trụ để sản xuất và chiến đấu bảo vệ nhà máy, kiên cường giữ vững dòng than cho tổ quốc. Nhiều người đã anh dũng ngã xuống trên mân pháo, bên máy sàng, tay vẫn còn vương những giọt dầu xanh. Tự vệ Xí nghiệp đã dũng cảm phối hợp cùng các lực lượng vũ trang trên địa bàn bắn rơi 8 máy bay Mỹ. Chiến công nối tiếp chiến công, năm 1966, Đại đội nữ tự vệ Nhà Sàng được Đảng và Nhà nước tuyên dương danh hiệu "Đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân" - đơn vị Anh hùng đầu tiên của Vùng Mỏ.

Đơn vị Tự vệ nhà Sàng Cửa Ông

Cùng thời điểm đó, Xí nghiệp được Thủ tướng Phạm Văn Đồng về thăm và gắn huy hiệu Bác Hồ cho nữ y tá Trần Thị Ánh Tuyết - Người đã quên mình trong mưa bom, bão đạn, suốt 360 ngày đêm có mặt tại các trọng điểm đánh phá của địch, cùng tập thể nữ y tá cứu chữa công nhân bị thương.

Ảnh: Thủ tướng Phạm Văn Đồng

về thăm và gắn huy hiệu Bác Hồ

cho nữ y tá Trần Thị Ánh Tuyết

Nữ tự vệ Sàng anh hùng năm 1967 - Lưu Thị Huê

"Xây dựng ngành Than trở thành một ngành kinh tế gương mẫu cho các ngành kinh tế khác"

Sinh thời, Bác Hồ kính yêu luôn dành cho cán bộ, công nhân ngành Than sự quan tâm sâu sắc. Tại buổi gặp mặt các đại biểu ngành Than (15/11/1968), Bác căn dặn: “Ngành sản xuất Than cũng như quân đội đánh giặc. Toàn thể công nhân và cán bộ phải có nhiệt tình cách mạng và tinh thần yêu nước rất cao, ý chí quyết đánh, quyết thắng rất vững, phải đoàn kết nhất trí, vượt mọi khó khăn nhằm vào một mục đích chung là sản xuất thật nhiều than cho Tổ quốc. Bác mong tất cả công nhân và cán bộ cố gắng hơn nữa, đẩy mạnh ngành Than trở thành một ngành gương mẫu cho các ngành kinh tế khác”.

Thực hiện lời căn dặn của Bác, ngành Than luôn nỗ lực phấn đấu và đã lập nhiều chiến công trong sản xuất và chiến đấu, góp phần to lớn vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Năm 1968 CBCN Xí nghiệp đã thi đua hoàn thành toàn diện kế hoạch sản xuất trước thời hạn 48 ngày. Một lần nữa Bác Hồ kính yêu gửi điện khen và tên Xí nghiệp lại được ghi trên Cờ thưởng luân lưu hạng Nhất của Người.

Bị thua to tại chiến trường Miền Nam, ngày 10/5/1972, đế quốc Mỹ điên cuồng quay lại ném bom miền Bắc hòng "đưa miền bắc Việt Nam trở lại thời kỳ đồ đá".  Với tinh thần "Tất cả để đánh thắng giặc Mỹ", hàng ngàn công nhân mỏ tham gia Binh đoàn Than, cầm súng vào chiến trường, trực tiếp tham gia cuộc kháng chiến giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Cửa Ông một lần nữa lại trở thành trọng điểm đánh phá sác liệt của địch. Song Nhà Sàng, Cầu 20 và Bến cảng vẫn hiên ngang đứng vững. Tự vệ Xí nghiệp đã kiên cường chiến đấu trên 100 trận và phối hợp cùng với các lực lượng vũ trang bắn rơi 2 máy bay Mỹ, góp phần cùng quân dân cả nước đánh thắng giặc Mỹ. Lịch sử đã khắc ghi sự cống hiến, hy sinh của 378 cán bộ, tự vệ... Trong số công nhân của Xí nghiệp lên đường chiến đấu vì độc lập tự do của Tổ quốc, có 47 đồng chí anh dũng hy sinh, 81 đồng chí đã để lại một phần xương máu ở chiến trường.

Đơn vị súng trung liêncủa Tự vệ Nhà Sàng Cửa Ông phối hợp chiến đấu bắn trả máy bay Mỹ năm 1972

Vẫn còn sáng mãi tấm gương anh hùng của các đồng chí Đỗ Thị Hải, Nguyễn Thị Khang, Đặng Thị Mùi, Thái Thị Nga cùng tập thể nữ tự vệ nhà Sàng, suốt 8 năm ngày, đêm chiến đấu, kiên trung, bám trụ bảo vệ nhà Sàng thân yêu, giữ vững sản xuất, khơi dòng than đen cho Tổ quốc. Còn đó hình ảnh sáng ngời của tập thể nữ công nhân Đống Bến, ngày 10/5/1972 đã dũng cảm quên mình, xúc hết 3.000 tấn than từ hầm tàu lên để cứu tàu nước bạn Liên Xô khỏi bị đắm giữa lúc máy bay giặc Mỹ quần lượn trên đầu đe dọa.

Đơn vị pháo phòng không 37 ly của tự vệ Xí nghiệp sẵn sàng chiến đấu bắn trả máy bay Mỹ năm 1972

Trong những năm chiến tranh ác liệt, xuất khẩu than từ Cửa Ông là nguồn ngoại tệ lớn nhất của đất nước, góp phần thiết thực đánh thắng giặc Mỹ xâm lược. Ngày 12/8/1974, Xí nghiệp Bến Cửa Ông được đổi tên thành Xí nghiệp Tuyển than Cửa Ông với những quy chuẩn mới về chế biến, sàng tuyển và quản lý.

Những thành tích đặc biệt xuất sắc trong trong công cuộc xây dựng Chủ nghĩa xã hội và sự nghiệp đổi mới đất nước

Đất nước thống nhất, Tuyển than Cửa Ông được xem như một nhân tố quan trọng trong sự nghiệp phục hồi và phát triển kinh tế sau chiến tranh. Ngày 20/7/1980 nhà máy Tuyển than 2 với công nghệ của Ba Lan cùng các thiết bị đánh đống, bốc, rót HITACHI của Nhật, đầu máy TY7E của Liên Xô, toa xe 30 tấn của Rumani đã được đưa vào sử dụng…đã tạo nên một diện mạo mới của Tuyển than Cửa Ông. Năm 1986, Xí nghiệp xây dựng nhà máy Tuyển than 3 và đưa tuyến đường sắt Cửa Ông - Cao Sơn vào khai thác. Năm 1989, công nghệ cao hơn của Úc được áp dụng tại nhà máy Tuyển than 2 có giá trị đầu tư tới 11 triệu USD, đạt công suất 6,5 triệu tấn/năm, sản xuất ra nhiều chủng loại than chất lượng cao.

Năm 2001, Xí nghiệp Tuyển than Cửa Ông đã được đổi tên và nâng tầm lên thành Công ty Tuyển than Cửa ông. Hàng loạt giải pháp công nghệ, cải tiến kỹ thuật được ứng dụng; việc đổi mới mô hình tổ sản xuất, khoán quản được triển khai đồng bộ đến tận tổ sản xuất và người lao động, thổi một luồng sinh khí mới vào cuộc sống và tinh thần hàng nghìn người thợ, làm thay đổi cục diện phát triển của Tuyển than Cửa Ông.

Năm 2009, Tuyển than Cửa Ông cải tạo nâng cấp nhà máy Tuyển than 1, nâng công suất từ 2 triệu lên 3,5 triệu tấn/năm; cùng dây chuyền công nghệ của nhà máy Tuyển than 2, Tuyển Than 3 đưa tổng công suất sàng tuyển của Công ty lên 12 triệu tấn/năm, góp phần để ngành Than tăng nhanh sản lượng.

Chưa bằng lòng tại đó, Tuyển than Cửa Ông là một trong những đơn vị sớm đi đầu trong đổi mới công nghệ, mở rộng kho chứa, đầu tư thiết bị đánh đống, bốc rót, vận tải, mạnh mẽ trong hành trình đi lên hiện đại hóa. Trên cả hai tuyến kéo mở miền Đông và miền Tây, đầu máy Diezen 1200 mã lực thay cho đầu máy 400 mã lực... đã đưa năng lực vận tải lên gấp đôi, nâng sản lượng kéo than mỏ lên đến 12 triệu tấn/năm.

Phát huy vai trò “yết hầu” của ngành Than Việt Nam

Kể từ ngày thành lập đến nay, Tuyển than Cửa Ông đã vận chuyển trên 270 triệu tấn than nguyên khai; nhập khấu trên 3 triệu tấn than; sàng tuyển, chế biến đóng góp cho nền công nghiệp nước nhà trên 260 triệu tấn than sạch; mang về doanh thu tổng số trên 180 nghìn tỷ đồng. Công ty luôn hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu kế hoạch hàng năm. Bảo toàn được nguồn vốn; lợi nhuận liên tục gia tăng, đời sống CBCNV luôn được cải thiện tăng cao, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia... Thực hiện lời Bác Hồ căn dặn "sản xuất thật niều than cho Tổ quốc... xây dựng ngành Than trở thành một ngành kinh tế gương mẫu cho các ngành kinh tế khác".

Trước sức ép về việc đảm bảo môi trường địa phương, một việc làm mang tính lịch sử ở Tuyển Than Cửa Ông, đó là năm 2009 đã áp dụng công nghệ mới: Xử lý bùn nước sau tuyến rửa bằng hệ thống máy lọc ép tăng áp; góp phần làm sạch môi trường Thành phố Cẩm Phả và vịnh Bái Tử Long. Từ năm 2013 đến 2018, Công ty tiếp tục đầu tư đưa vào sửa dụng nhà máy Xử lý bùn nước số 2 và nhà máy sấy khô than bùn sau lọc ép, đáp ứng chất lượng than theo nhu cầu tiêu thụ của thị trường.

Năm 2016, Công ty đã đầu tư và đưa vào vận hành hệ thống điều khiển và tự động hóa các thiết bị phân xưởng Kho bến 2. Tháng 7/2021, Công ty vừa hoàn thiện hệ thống tự động hóa, điều khiển tập trung nhà máy Tuyển Than 3. Năm 2019, Công ty đầu tư cải tạo mở rộng kho chứa than Nội địa 3, đáp ứng yêu cầu về năng lực tiếp nhận than nhập khẩu, chế biến than cho thị trường trong nước. Cũng trong năm 2019, hoàn thiện và đưa vào hoạt động hệ thống vận chuyển đá thải vào mỏ, giải quyết bài toán nan giải về khâu đổ thải, góp phần hoàn nguyên môi trường sau quá trình khai thác than các mỏ khu vực Cẩm Phả. Với việc thành lập PX Tuyển than 4, Công ty chính thức tiếp nhận và đưa dự án vào vận hành thương mại từ tháng 7/2/2021, cấp than cho nhà máy Nhiệt điện Mông Dương và một số loại than cục tiêu chuẩn cơ sở cấp cho các hộ tiêu thụ khác, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

Trong giai đoạn 2020 - 2021, Công ty đã hoàn thành nhiều công trình mục tiêu quan trọng như: công trình “Cải tạo công nghệ nhà máy Tuyển than 3”; Công trình “Cải tạo kho than số 6, 15, 23, 24, 25”; Công trình “Hệ thống cấp liệu cám độ tro cao phục vụ pha trộn than ở phân xưởng Tuyển than 1”...

Trong công tác môi trường, Tuyển Than Cửa Ông là doanh nghiệp duy nhất của Tập đoàn Công nghiệp than - Khoáng sản Việt Nam được trao cúp Vàng thương hiệu vì môi trường, đạt tiêu chuẩn chất lượng ISO 14001: 2004, 2010 và 2015. Đồng thời là doanh nghiệp đầu tiên của tỉnh Quảng Ninh được nhận danh hiệu này. Năm 2021, Công ty được TKV duyệt thông qua Đề án cải tạo cảnh quan môi trường nhà máy tuyển than và cảng Cửa Ông cùng phương án trồng cây xanh cải thiện cảnh quan môi trường mặt bằng Công ty. Hướng tới xây dựng Tuyển than Cửa Ông trở thành “Cảng hình mẫu, cảng nằm trong lòng khu dân cư”, mô hình “nhà máy công viên”.

Trong chiến lược phát triển, lãnh đạo Công ty xác định nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là nhiệm vụ then chốt. Chỉ tính riêng giai đoạn từ năm 2016 trở lại đây, Công ty đã triển khai mạnh mẽ ứng dụng và phát triển khoa học công nghệ; đột phá ở mô hình 3 hóa: Cơ giới hóa - tự động hóa - tin học hóa; đã có trên 1.300 sáng kiến, đề tài, ứng dụng được áp dụng vào thực tế đạt hiệu quả, với giá trị làm lợi hàng trăm tỷ đồng.

 “Bản lĩnh vững vàng người lính Thợ- Thực hiện thắng lợi nhiệm vụ kép trong tình hình mới”

Từ đầu năm 2020 đến nay đại dịch COVID- 19 đã bùng phát 04 đợt, diễn biến hết sức phức tạp với những biến thể mới đã lây lan hầu hết các tỉnh thành trong cả nước. Dịch bệnh đã làm suy giảm kinh tế xã hội, ảnh hưởng đến SXKD - ĐSXH và ảnh hưởng đến tâm lý tư tưởng của người lao động. Phát huy cao độ truyền thống đoàn kết, “kỷ luật và đồng tâm”, truyền thống đơn vị anh hùng, Công ty đã tăng cường công tác tuyên truyền, kịp thời triển khai các văn bản chi đạo của các cấp bằng những hình thức phù hợp, thực hiện đồng thời nhiệm vụ kép “vừa phòng, chống dịch, vừa đảm bảo ổn định SXKD-ĐSXH trong tình hình mới hiệu quả”.

Năm 2021, nhiệm vụ sản xuất kinh doanh Tập đoàn giao cho Công ty luôn ở mức cao; sản xuất chế biến than còn gặp nhiều khó khăn, thách thức mới. Đặc biệt, tình hình dịch bệnh COVID-19 tiếp tục diễn biến phức tạp và nguy hiềm, thời tiết diễn biến khó lường... ảnh hưởng đến SXKD và sức khỏe CBCNV trong Công ty. Song, được sự quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện giúp đỡ của Tập đoàn TKV, sự phối hợp tích cực của các đơn vị trong vùng, Công ty đã chủ động xây dựng và thực hiện các phương án sản xuất phù hợp, bám sát kế hoạch của Tập đoàn; chăm lo để thiết bị hoạt động ổn định, giữ vững công tác an ninh trật tự.

Viết tiếp truyền thống Dân quân tự vệ Việt Nam anh hùng

62 năm, đóng góp vào lịch sử 86 năm của truyền thống công nhân vùng Mỏ - truyền thống ngành Than, các thế hệ CBCN Tuyển than Cửa Ông luôn đoàn kết, vượt qua khó khăn gian khổ, lập thành tích đặc biệt xuất sắc trong các cuộc kháng chiến cứu nước và trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

Hiện nay, Công ty có trên 3.300 CBCNV (Nữ 1546) được bố trí tại 15 phân xưởng; 13 phòng, ban, với 24 chi bộ/833 Đảng viên; 24 công đoàn bộ phận/3355 tổng số đoàn viên Công đoàn; 15 chi đoàn/576 tổng số đoàn viên và 14 Chi Hội CCB với 199 người. Hệ thống chính trị có đầy đủ cấp uỷ, chuyên môn và các ban ngành đoàn thể, đảm bảo có đầy đủ sức mạnh của Công ty hoàn thành mọi nhiệm vụ sản xuất kinh doanh giữ gìn ANCT-TTATXH trong địa bàn Công ty. Bên cạnh đó, Công ty luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo và hỗ trợ của Bộ CHQS tỉnh Quảng Ninh, Ban CHQS Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam tạo điều kiện sự giúp đỡ và có sự phối hợp tích cực của chính quyền địa phương và các đơn vị bạn. Đảng ủy, Ban Lãnh đạo Công ty cũng như Ban CHQS Công ty luôn coi trọng công tác đảm bảo an toàn cho người và máy móc thiết bị, đặc biệt là các biện pháp thi công sửa chữa, vận hành trong các nhà máy sàng tuyển, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người và thiết bị. Hàng năm, Công ty đã tổ chức các lớp huấn luyện an toàn cho các đối tượng theo quy định, định kỳ, các đơn vị khối trực tiếp sản xuất ký kết công tác tự chủ an toàn trong lao động sản xuất. Tập trung xây dựng lực lượng tự vệ vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức, 100% cán bộ, chiến sỹ có bản lĩnh chính trị vững vàng, tin tưởng, trung thành tuyệt đối với Đảng, Nhà nước và Nhân dân; Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng đối với lực lượng tự vệ Công ty; phát huy vai trò xung kích, sáng tạo của cán bộ, chiến sỹ tự vệ Công ty góp phần xây dựng tổ chức đảng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đơn vị vững mạnh toàn diện.

Ngay từ đầu năm Công ty đã xây dựng kiện toàn Hội động tự quản, ban hành quy chế phối hợp bảo vệ an ninh trật an toàn tài sản đối với các lực lượng công an, bộ đội Biên phòng, chính quyền địa phương các phường đảm bảo ANTT cho các hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty.

Song song đó, để thực hiện tốt công tác quân sự, quốc phòng. Đảng ủy, Giám đốc, Ban CHQS, Ban Chỉ huy tiểu đoàn tự vệ Công ty không ngừng tuyên truyền sâu rộng trong CBCNV, lực lượng tự vệ chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật Nhà nước về công tác quân sự, quốc phòng, Luật Quốc phòng, Luật Dân quân tự vệ, Luật Nghĩa vụ quân sự... Mỗi cán bộ, Đảng viên phải nêu cao tinh thần gương mẫu trong lao động sản xuất, chấp hành kỷ luật nghiêm minh, mỗi cán bộ chiến sỹ tự vệ phải là nòng cốt trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, hăng hái trong công tác huấn luyện tự vệ, cảnh giác với các thủ đoạn âm mưu “Diến biến hòa bình”  bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch. Lực lượng tự vệ đã xung kích tham gia vào các công trình việc khó góp phần tháo gỡ khó khăn của Công ty...

Hướng tới kỷ niệm 62 năm ngày thành lập Công ty, CBCNV Tuyển than Cửa Ông càng thêm tự hào, trân trọng thành tích và truyền thống quí báu mà các thế hệ những người thợ Tuyển than anh hùng đã dày công xây đắp. Với lòng trân trọng biết ơn, CBCNV hôm nay nguyện viết tiếp những trang sử vàng rạng rỡ, xây dựng Công ty Tuyển than Cửa Ông - TKV phát triển toàn diện và bền vững, góp phần xây dựng Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam phát triển bền vừng và vùng than Quảng Ninh ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Công ty huấn luyện chiến sỹ tự vệ năm thứ nhất cho 40 đồng chí, thời gian 15 ngày, kết quả 100% đạt yêu cầu, trong đó khá giỏi là 75%

Hàng năm huấn luyện lực lượng tại chỗ cho khoảng 160 người, thời gian 07 ngày. Kết quả 100% đạt yêu cầu, trong đó khá giỏi là 76%. Bảo đảm tuyệt đối an toàn cho người và phương tiện kỹ thuật

Lớp Tập huấn cán bộ tự vệ

Lớp Tập huấn cán bộ tự vệ

 Hàng năm Công ty bồi dưỡng kiến thức QP&AN: Đối tượng 3 là 135/135 = 100%; Đối tượng 4 là 721/735 = 98,1%

Hình ảnh Bằng khen, Cờ thưởng